Para
Atletizm
Paralimpik BranşPara Atletizm; bedensel, görme ve zihinsel engelli sporcuları kapsayan, Paralimpik programda en fazla kota ve madalya dağıtan branştır.
Engel sınıfları pist yarışları T (Track) ve saha yarışları F (Field) olarak ikiye ayrılır; sprintten uzun mesafeye koşular T, atlama ve atma branşları F harfiyle gösterilir.
Sınıflandırma bakımından en karmaşık Paralimpik branşlardan biridir ve sporcular 10 farklı engel sınıfı grubuna ayrılır.
Sporcular nasıl sınıflandırılır?
Sınıf kodları iki parçadan oluşur: harf disiplini gösterir (T = pist/koşu, F = saha/atma-atlama), sayının onlar basamağı engel grubunu, birler basamağı etkilenim düzeyini gösterir — sayı küçüldükçe etkilenim ağırlaşır (ör. T11 görme, T54 tekerlekli sandalye). Aynı sporcunun T ve F sınıfları ayrı ayrı belirlenir.
Koşu ve Atlama (T)7 grup
Tekerlekli Sandalye Yarışları2 grup
Ayakta Atışlar (F)7 grup
Oturarak Atışlar2 grup
Yarışma formatı ve kurallar
Pist yarışları T (Track), saha yarışları F (Field) önekiyle gösterilir.
T11 sporcuları karartılmış maske ve rehberle koşar; T12'de rehber isteğe bağlıdır, T13 rehbersiz yarışır.
Koordinasyon bozukluğu olan sporculardan T/F31–34 oturarak, T/F35–38 ayakta yarışır.
Kısa boylu sporcular (F40–41) yalnız saha (atış) branşlarında yarışır.
Görme engelli atletler 100 m'den 5000 m'ye kadar tüm mesafelerde yarışabilir; Paralimpik programa bunların bir kısmı alınır.
Alt ekstremite eksikliğinde T/F42–44 protezsiz, T/F61–64 protezle yarışan sınıflardır.
Hangi engel türü hangi sınıflarda?
Görme Engeli
T/F11 tam görme kaybıdır: koşularda rehber ve karartılmış gözlük zorunludur. T/F12'de rehber isteğe bağlı, T/F13 rehbersiz yarışır.
T11–13F11–13Zihinsel Engellilik
IQ 75 altı ve günlük yaşam becerilerinde sınırlılık kriteri aranır; sporcular T/F20 sınıfında yarışır.
T20F20Hipertoni
Artmış kas tonusu (spastisite) koşu ve atış mekaniğini etkiler; etkilenim düzeyine göre oturarak (31–34) veya ayakta (35–38) sınıflara yönlendirilir.
T32–38F31–38Ataksi
Denge ve koordinasyon bozukluğu özellikle viraj ve atış dengesini etkiler; değerlendirme sonucu 31–34 veya 35–38 aralığına yerleştirilir.
T32–38F31–38Atetoz
İstemsiz hareketler start, ritim ve bırakış kontrolünü etkiler; sporcular fonksiyonel düzeye göre 31–34 (oturarak) veya 35–38 (ayakta) sınıflarında yarışır.
T32–38F31–38Ekstremite Eksikliği
Protezsiz alt ekstremite T/F42–44, protezli T/F61–64, üst ekstremite T/F45–47; oturarak yarışanlar T51–54 ve F51–57.
T42–47T51–54T61–64F42–46F51–57F61–64Bacak Uzunluk Farkı
Bir bacakta en az 7 cm kalıcı uzunluk farkı; koşularda 42–44/61–64, tekerlekli sandalyede 51–54, atmalarda 51–57 sınıflarında değerlendirilir.
T42–44T51–54T61–64F42–44F51–57F61–64Pasif Eklem Hareket Kısıtlılığı
Kalıcı eklem hareket kısıtlılığı olan sporcular ayakta (42–47) veya oturarak (51–57) sınıflarda fonksiyonel teste göre yer alır.
T42–47T51–54F42–46F51–57Kas Kuvveti Kaybı
Omurilik yaralanması ve benzeri durumlarda görülen kas gücü kaybı; ayakta yarışabilenler 42–47, tekerlekli sandalye kullananlar 51–54 (pist) ve 51–57 (saha) sınıflarındadır.
T42–47T51–54F42–46F51–57Kısa Boy
Kısa boylu sporcular yalnızca saha (atış) branşlarında yarışır.
—F40–41
Para Atletizm etkinlikleri
- 100 m T11–13, T34–38, T44, T47, T51–54, T63–64, T72
- 200 m T35, T37, T51, T64
- 400 m T11–13, T20, T37–38, T47, T52–54, T62
- 800 m T34, T53–54
- 1500 m T11, T13, T20, T38, T46, T54
- 5000 m T11, T13, T54
- Maraton T12, T54
- Uzun Atlama T13, T20, T36–38, T44, T47, T64
- Yüksek Atlama T47, T63–64
- Gülle Atma F11–12, F20, F32–37, F40–41, F46, F53, F55, F57, F63
- Disk Atma F37, F52, F64
- Cirit Atma F13, F34, F38, F46, F57, F64
- Sopa Atma F32, F51
- 100 m T11–13, T34–38, T44, T47, T53–54, T63–64, T72
- 200 m T11–12, T35–37, T47, T64
- 400 m T11–13, T20, T37–38, T47, T53–54
- 800 m T34, T53–54
- 1500 m T11, T13, T20, T54
- 5000 m T54
- Maraton T12, T54
- Uzun Atlama T11–12, T20, T37–38, T47, T63–64
- Gülle Atma F12, F20, F32–35, F37, F40–41, F44, F46, F54, F57, F64
- Disk Atma F11, F38, F41, F44, F52–53, F55, F57, F64
- Cirit Atma F13, F34, F46, F54, F56
- Sopa Atma F32, F51
- Universal 4x100 m Bayrak
Branş temsilcileri
Öne çıkan dereceler
- 2026Serkan YıldırımTlaxcala 2026 · Dünya Para Atletizm Grand PrixAltın madalyaBireysel
- 2026Abdullah IlgazRabat 2026 · Dünya Para Atletizm Grand PrixAltın madalyaBireysel
